Skip to main content

Απελάσεις στη Ρουάντα με ελληνική υπογραφή

Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει σαφώς. Με ποια κριτήρια επιλέχθηκε η Ρουάντα ως χώρα υποδοχής; Πώς διασφαλίζεται ότι οι άνθρωποι δεν θα εκτεθούν σε κίνδυνο κακομεταχείρισης ή περαιτέρω επαναπροώθησης; Ποιος θα ελέγχει τις συνθήκες διαβίωσης και θα εγγυάται την πρόσβαση σε νομική συνδρομή, υγειονομική περίθαλψη και αποτελεσματική δικαστική προστασία; Ποιος θα λογοδοτεί για ενδεχόμενες παραβιάσεις; Και ποιο θα είναι το καθεστώς των ανθρώπων που θα παραμείνουν στη Ρουάντα χωρίς δυνατότητα επιστροφής στη χώρα καταγωγής τους;
By Kostas Arvanitis

Η ελληνική κυβέρνηση βασικός συμμέτοχος σε μια πρωτοβουλία που επιχειρεί να μετατρέψει την εξωτερικοποίηση των επιστροφών σε επίσημο μηχανισμό διαχείρισης ανθρώπων που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση Ελλάδας, Γερμανίας, Αυστρίας, Δανίας και Ολλανδίας, το σχέδιο προβλέπει τη μεταφορά στη Ρουάντα, ανθρώπων για τους οποίους έχει εκδοθεί εκτελεστή απόφαση επιστροφής, αλλά δεν είναι εφικτή η επιστροφή στη χώρα καταγωγής τους. Η ανακοίνωση, ωστόσο, δεν απαντά σε ουσιώδη ερωτήματα για την πραγματική προστασία των ανθρώπων, αλλά δημιουργεί νέα σχετικά με την ευθύνη των ευρωπαϊκών κρατών, τις συνθήκες διαβίωσης και τις εγγυήσεις προστασίας σε μια τρίτη χώρα με την οποία οι μεταφερόμενοι δεν έχουν κανέναν δεσμό.

Η επιλογή της συγκεκριμένης χώρας δεν αποτελεί μια τυπική διοικητική διαχείριση. Η Human Rights Watch και η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες καταγράφουν τη συνεχιζόμενη καταστολή της πολιτικής αντιπολίτευσης, περιορισμούς στην ελευθερία της έκφρασης, αυθαίρετες κρατήσεις και περιστατικά βασανιστηρίων και κακομεταχείρισης. Στην εικόνα αυτή προστίθενται, σοβαρές ελλείψεις στη χρηματοδότηση υπηρεσιών προστασίας, περιορισμένη πρόσβαση σε νομική συνδρομή, καθυστερήσεις στη διαδικασία εξέτασης προσφυγών, προβλήματα στις υποδομές των προσφυγικών καταυλισμών και περιορισμένες ευκαιρίες απασχόλησης, με χαμηλούς μισθούς. Παράλληλα, επισημαίνουν τους κινδύνους που συνεπάγεται η μεταφορά υπηκόων τρίτων χωρών στη Ρουάντα, μεταξύ άλλων ως προς την αυθαίρετη κράτηση και την περαιτέρω επαναπροώθησή τους.

Αδιευκρίνιστο παραμένει επίσης, ποιος θα αναλαμβάνει την ευθύνη σε περίπτωση παραβίασης των δικαιωμάτων των μεταφερόμενων ανθρώπων. Η αναφορά στην ενδεχόμενη συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία και τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης δεν ισοδυναμεί με εξασφαλισμένη συμμετοχή τους, καθώς οι ίδιοι οι διεθνείς οργανισμοί έχουν θέσει προϋποθέσεις για την ενδεχόμενη εμπλοκή τους, ούτε όμως υποκαθιστά την ανάγκη ανεξάρτητης εποπτείας και συγκεκριμένων εγγυήσεων.

Η τυπική αναγνώριση δικαιωμάτων δεν αρκεί, εάν δεν συνοδεύεται από πραγματικές δυνατότητες άσκησής τους και αποτελεσματικούς μηχανισμούς προστασίας.

Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει σαφώς. Με ποια κριτήρια επιλέχθηκε η Ρουάντα ως χώρα υποδοχής; Πώς διασφαλίζεται ότι οι άνθρωποι δεν θα εκτεθούν σε κίνδυνο κακομεταχείρισης ή περαιτέρω επαναπροώθησης; Ποιος θα ελέγχει τις συνθήκες διαβίωσης και θα εγγυάται την πρόσβαση σε νομική συνδρομή, υγειονομική περίθαλψη και αποτελεσματική δικαστική προστασία; Ποιος θα λογοδοτεί για ενδεχόμενες παραβιάσεις; Και ποιο θα είναι το καθεστώς των ανθρώπων που θα παραμείνουν στη Ρουάντα χωρίς δυνατότητα επιστροφής στη χώρα καταγωγής τους;

Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει με ποιον τρόπο αυτή η επιλογή συμβιβάζεται με τις διεθνείς και ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της χώρας. Η Ελλάδα δεν μπορεί να συνυπογράφει πολιτικές που μετατρέπουν την προστασία σε διαπραγματεύσιμο μέγεθος και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια σε ζήτημα γεωγραφικής μετατόπισης.

More Articles

Subscribe to Our Newsletter: